Het is alweer 10 jaar geleden: de mond- en klauwzeercrisis. Er werden 200 bedrijven geruimd en 60.000 dieren gedood. En dat ging niet zonder enig verzet. De diagnose van de MKZ werd vrijwel meteen in twijfel getrokken. De beleving ‘dat Den Haag wel even zou vertellen wat er in het autonome dorp Kootwijkerbroek moest gebeuren’ lokte de hevige protesten en verzet uit.
Zelfredzaamheid. Concepten, thema’s en voorbeelden nader beschouwd
Wat is zelfredzaamheid? Hoe zag dat er vroeger uit in de tijd van Bescherming Bevolking (B.B.) toen we ons moesten beschermen tegen het ‘rode gevaar’ uit het oosten? Waarom is zelfredzaamheid belangrijk en wat vraagt dat van de spelers in crisisbeheersing: bestuurders, hulpdiensten en communicatie? Het zijn vragen en discussies die in het nieuwe boek Zelfredzaamheid, onder redactie van Ira Helsoot en Barry van ’t Padje, uitgebreid aan de orde komen.
Spike Lee: When the levees broke
Naast een aanslag in New York en een aardbeving in San Francisco stond het doorbreken van de dijken bij New Orleans op een reële derde plaats van meest waarschijnlijke rampen in Amerika. Het is dit jaar vijf jaar geleden dat orkaan Katrina een spoor van vernietiging trok langs de kust van New Orleans. Topregisseur Spike Lee maakte een ruim vier uur durende documentaire over de ramp met de naam: When the levees broke. Het is een must see voor elke professional op het gebied van crisisbeheersing.
The Social Amplification of Risk
Dit boek maakt de balans op van vijftien jaar onderzoek op basis van het SARF, het Social Amplification of Risk Framework. Interessant is de kritiek van (Murdock, Petts, Horlick-Jones, van het HSE-rapport) op dit model en het hoofdstuk over framing van het issue van de gevaren van hoogspanningsmasten.
Social amplification of risk
De rapporten van de HSE zijn interessant omdat hierin uitgebreide verslagen staan van feitelijk onderzoek en er niet alleen maar theorieën worden opgesomd. Met tal van casestudies proberen de onderzoekers die gevestigde theorieën over bijvoorbeeld de amplificatieprocessen en de rol van de media daarin te toetsen. En dan blijkt het publiek toch altijd weer veel eigenzinniger dan gedacht en zeker geen weerloze mediaconsument.
Ubiquity: Why catastrophes happen
De verschillende typen rampen en crises die de wereld met regelmaat teisteren hebben allemaal dezelfde oorzaak. Dit verbijsterende inzicht komt voort uit een nieuwe theoretische stroming: het complexiteitsdenken (vroeger bekend als chaos theorie). Op het snijvlak van natuurkunde en biologie ontstaan nieuwe theorieën die ons denken over orde, stabiliteit, dynamiek en crises wel eens radicaal kunnen veranderen.
Inevitable surprises: Thinking ahead in a time of turbulence
De 9/11 onderzoekscommissie rept van a lack of imagination. Crisis managers moeten out of the box denken, zo wordt hen vaak verteld. Schwartz staat te boek als de grote meester op dit gebied. Hij schreef voor het Pentagon scenario’s die de gevolgen van de komende klimaatsveranderingen verkennen (Den Haag staat onder water). Een boek met veel inspirerende vergezichten.
Managing the unexpected: Assuring high performance in an age of complexity
Weick en Sutcliffe omarmen de these van Turner en werken het advies van Wildavsky uit. Organisaties kunnen wel degelijk met crises leren omgaan, maar dan moeten ze wel de juiste cultuur in hun organisatie zien te bewerkstelligen. Dit boek – glashelder en intelligent – bevat de recepten voor een highly reliable organization. Soms kan het lezen van één boek dure consultants overbodig maken. Sla uw slag.
Searching for Safety
Heeft het eigenlijk wel zin veel tijd en geld in de preventie van allerlei crises te steken? Moeten we risico’s proberen te minimaliseren door middel van regulering? Wildavsky beargumenteert dat een dergelijke proactieve strategie averechts werkt. Regulering beknot zonder risico’s echt te beperken. Richer is safer, provoceert Wildavsky. We kunnen beter onze kaarten op veerkracht zetten
Man-made disasters
De ultieme klassieker: theoretische bakermat, baanbrekende inzichten, en herkenbare patronen. Turner legt uit waarom organisaties nooit die crises zien aankomen die achteraf zo voorspelbaar lijken. Moderne organisaties graven hun eigen valkuilen (en vergeten vervolgens waar die liggen). Elke poging tot crisispreventie creeert een nieuwe blinde hoek. Dit boek geeft weinig aanleiding tot optimisme, maar het inspireert wel.
