Stroomloos
Het overkomt ons allemaal wel eens; de elektriciteit valt uit. Meestal is het tijdelijk, na een aantal minuten is de elektriciteit weer terug. De electriciteit kan ook langdurig uitvallen. In augustus 2003 viel de stroom in een groot deel van het noordoosten en midwesten van de Verenigde Staten en Canada landurig uit. Deze uitval trof ruim 50 miljoen mensen en had grote maatschappelijke gevolgen.
Zo kwamen grote steden als New York zonder airconditioning te zitten – bij een temperatuur van 35 °C – en viel het openbaar vervoer volledig uit. Ook in Nederland (Haaksbergen) en andere delen van Europa (2006) zijn er incidenten geweest met (langdurige) stroomuitval.
In het rapport “Stroomloos, kwetsbaarheid van de samenleving; gevolgen van verstoring van de elektriciteitsvoorziening” beschrijft het NOTA - Rathenau Instituut de kwetsbaarheid van en de maatschappelijke gevolgen voor de Nederlandse samenleving.
Volgens het Rathenau Instituut is er betreffende de elektriciteitsvoorziening in Nederland sprake van een dubbele kwetsbaarheidparadox. “Niet alleen de afgenomen kwetsbaarheid van de voorziening, maar ook de toegenomen afhankelijkheid van elektriciteit zorgen voor een grotere maatschappelijke kwetsbaarheid van de elektriciteitvoorziening.” Met andere woorden: omdat in Nederland de elektriciteitsvoorziening zeer betrouwbaar is (in vergelijking tot andere geïndustrialiseerde landen), houden mensen minder rekening met uitval van deze voorziening en de bijbehorende gevolgen. Anderzijds is er steeds meer sprake van afhankelijkheid van deze voorziening. Deze factoren zorgen ervoor dat een uitval van elektriciteit hard aankomt.
Dit rapport geeft een zeer concreet beeld van de gevolgen van stroomuitval aan de hand van een aantal gevallen in Nederland. Interessant is dat het rapport niet alleen de gevolgen inzichtelijk maakt, maar eveneens laat zien dat de maatschappelijke veerkracht vergroot kan worden door een aantal maatregelen.
Afgezien van de vele organisatorische en technische maatregelen, benoemt het rapport ook een aantal communicatieve maatregelen. Zo kan communicatie over de kwetsbaarheid en afhankelijkheid van elektriciteit de veerkracht van mensen vergroten, waardoor de klap van een stroomuitval minder hard aankomt. Bij verstoring van de elektriciteitsvoorziening is communicatie via reguliere kanalen (radio – tenzij voorzien van batterijvoeding, tv, internet) niet meer mogelijk of effectief. Het rapport concludeert dat rampenvoorlichting hiermee onvoldoende rekening houdt. Het advies is om te kijken naar de alternatieve communicatie(kanalen).
Hoewel het rapport in 1994 is uitgekomen, is het nog altijd een interessant, relevant en aan te raden document voor diegenen die zich willen voorbereiden op grootschalige en langdurige stroomuitval.
Kwetsbaarheid van de samenleving; gevolgen van verstoringen van de elektriciteitsvoorziening
ISBN 90 346 311 76
